GŁÓWKA
- wymiary 4-14 x 2-8 cm
- czerwonobrązowokasztanowa, ochrowobrązowa, ciemnobrązowa, kasztanowata z odcieniem fioletowym
- nieregularnie kulista, silnie pofałdowana jak mózg, wewnątrz pusta
- matowa
TRZON
- wysokość 2-8 cm, grubość 2-4 cm
- brudnobiały, szarawobiały, żółtawy
- cylindryczny, nieregularny z wgłębieniami, u dołu zgrubiały
- początkowo pełny, później w środku pusty
- matowy
MIĄŻSZ
- grubość 1-2 mm
- białawy, brudnobiały
- łamliwy, chrząstkowaty, woskowaty
- smak i zapach: przyjemny, niedojrzałych orzechów
ZARODNIKI
- 18-22(24) x 8-12 µm, eliptyczne, gładkie, bezbarwne
- wysyp białawy, żółtobeżowy
WYSTĘPOWANIE
- zwykle od kwietnia do końca maja, niekiedy już w marcu i do połowy czerwca
- saprofityczny
- w lasach sosnowych oraz świerczynach nizinnych i podgórskich
- na zrębach, w uprawach
- na glebach ubogich, piaszczystych, suchych
- najczęściej bezpośrednio na nagiej glebie
- przeważnie w grupach
- pospolity lecz nie wszędzie
OSTRZEŻENIE!
- śmiertelnie trujący, zawiera gyromitrynę
- jest przyczyną większości zatruć grzybami w okresie wiosennym
- rośnie stosunkowo powoli, w momencie zbioru owocniki mogą być już kilkutygodniowe i częściowo rozłożone przez bakterie gnilne, mimo zachowania pozorów świeżości; stare owocniki zawierają najwięcej substancji toksycznych
- bywa mylony ze smardzem stożkowatym i smardzem jadalnym, które tworzą owocniki w tym samym czasie w lasach liściastych i mieszanych
GATUNKI PODOBNE
- piestrzenica olbrzymia (Gyromitra gigas), o większym owocniku i jaśniejszej ochrowobrązowej główce
|