TĘGOSKÓR POSPOLITY

trufla rzekoma, trufla toruńska, fałszywa trufla, purchawka kartoflana, bycze jaja

Scleroderma citrinum Pers.

Scleroderma aurantium (L.) Pers., Scleroderma vulgare Hornemann

01-09-2003r. Okolice Janowca nad Wisłą

    OWOCNIK
  • średnica 3-10 (15) cm
  • nieregularnie kulisty, bulwiasty, bez trzonu, przypomina kształtem bulwę ziemniaka
    POWŁOKA
  • grubość 2-3 mm
  • powłoka żółtoszara, brudnożółtawa, oliwkowa, cytrynowoochrowa, ochrowożółta, żółtobrązowawa, brązowawa
  • popękana na dość duże poletka, często pokryta odstającymi łuskami
  • twarda
  • u dojrzałych owocników pęka nieregularnie
    WNĘTRZE (tzw. gleba)
  • początkowo białawe, później różowawe, szaroczarne, fioletowoczarne, czarne z niebieskim odcieniem, przypomina utarty mak, w końcu oliwkowobrązowe
  • twarde u młodych owocników, u starych sproszkowane
  • smak: młodych łagodny, starszych nieprzyjemny
  • zapach: młodych silny, aromatyczny, korzenny, starszych intensywny, zbliżony do gazu świetlnego (miejskiego)
    ZARODNIKI
  • kuliste 9-11 µm średnicy, pokryte nieregularnymi kolcami
  • wysyp brązowy, zielonobrązowy
    WYSTĘPOWANIE
  • od lipca do listopada
  • w lasach iglastych, liściastych i mieszanych, nizinnych i górskich
  • tworzy mikoryzę z  różnymi gatunkami drzew iglastych i liściastych
  • często na ciepłych, nasłonecznionych brzegach lasów sosnowych, rosnących na glebach piaszczystych
  • wzdłuż dróg leśnych, na zboczach rowów, na wrzosowiskach
  • zwykle gromadnie
  • miejscami pospolity
    UWAGI
  • na owocnikach tęgoskóra pospolitego niekiedy pasożytniczo rozwija się podgrzybek pasożytniczy, grzyb kapeluszowy objęty ochroną gatunkową
  • młode owocniki w niektórych krajach są w niewielkich ilościach (zwykle suszone i mielone) używane jako przyprawa do zup i sosów
    OSTRZEŻENIE!
  • trujący, zwłaszcza spożyty w większych ilościach
  • czasem mylnie uważany za jadalną truflę; różni się od trufli głównie miejscem występowania, trufle bowiem tworzą owocniki w powierzchniowej warstwie próchnicy na głębokości kilkunastu centymetrów w lasach liściastych, głównie dębowych i bukowych; w Polsce bardzo rzadko spotykana trufla letnia
    GATUNKI PODOBNE
  • tęgoskór brodawkowaty (Scleroderma verrucosum), tęgoskór wielkozarodnikowy (Scleroderma areolatum)

[G4][G9]