KROWIAK PODWINIĘTY

olszówka

Paxillus involutus (Batsch: Fr.) Fr.

Inne łacińskie czyje

    KAPELUSZ
  • średnica 4-15 (20) cm
  • ochrowobrązowy, płowy, rdzawooliwkowy, szarooliwkowy, rdzawobrązowy, oliwkowy
  • u młodych owocników wypukły, o brzegach podwiniętych, pokrytych jasnym, drobnym kutnerem, później pośrodku płaski lub wklęsły, lejkowaty, często z garbkiem na wierzchołku
  • skórka przy brzegu zamszowa, w środku gładka, sucha, a podczas deszczowej pogody nieco lepka, lśniąca w czasie suszy
19-06-2004r. Góry Wałbrzyskie
    BLASZKI
  • szerokość 4-6 mm
  • najpierw białoochrowe, później oliwkowoochrowe, oliwkowobrązowe, uszkodzone barwią się na rdzawobrunatne
  • zbiegające
  • gęste
    TRZON
  • wysokość 3-8 cm, grubość 1-2,5 cm
  • jaśniejszy od kapelusza, żółtoochrowy, brązowieje w miejscu zgniecenia
  • krótki, prosty, cylindryczny, zwężony u podstawy, pełny
  • gładki, nagi
  • czasem nieco ekscentryczny
    MIĄŻSZ
  • bladoochrowy lub brązowawy, u podstawy trzonu rdzawobrązowy
  • miękki, soczysty, elastyczny
  • smak: kwaskowy
  • zapach: słaby, kwaskowy
    ZARODNIKI
  • 8-18 x 4,5-6 µm, elipsoidalne
  • wysyp ochrowy (ochrowobrązowawy)
    WYSTĘPOWANIE
  • od czerwca do listopada
  • w wilgotnych miejscach różnych typów lasów, w parkach, zaroślach
  • stosunkowo często pod brzozami i olszami, także pod sosnami, świerkami i dębami
  • zwykle w dużych ilościach, gromadnie
  • pospolity w całej Polsce
    OSTRZEŻENIE!
  • śmiertelnie trujący, jest przyczyną dużej liczby zatruć
  • dawniej uważany za gatunek jadalny lub jadalny gorszej jakości, a jeszcze niedawno jako szkodliwy tylko w stanie surowym
  • zawiera między innymi toksyczną muskarynę oraz betainę i acetylocholinę
  • po spożyciu nie u wszystkich występują objawy zatrucia, także jego przebieg jest różny, zależnie od osobniczej wrażliwości organizmu
  • przy częstym spożywaniu może doprowadzić do niebezpiecznych dla życia omdleń; pomimo nawet rocznej przerwy w spożywaniu tego grzyba, może doprowadzić do śmierci
  • zawarte w nim substancje gromadząc się we krwi powodują rozkład czerwonych ciałek, po przekroczeniu punktu granicznego następuje zatrucie z objawami białaczki
    GATUNKI PODOBNE
  • krowiak włóknisty (Paxillus filamentosus) - niejadalny, całą powierzchnię kapelusza ma pokrytą przylegającymi lub odstającymi, oliwkowymi lub czarniawymi łuseczkami, rośnie pod olszami

[G4][G6][G14]