MUCHOMOR SROMOTNIKOWY

muchomor zielonkawy, muchomor zielonawy, muchar zielony, muchomor bulwiasty, bedłka cebulasta, podsadka zielona

Amanita phalloides (Vaill.: Fr.) Link; Secr.

    KAPELUSZ
  • średnica 6-12 cm
  • dzwonkowaty do płaskiego
  • białozielonkawy, oliwkowozielonkawy, szarozielony, brunatnozielony, na brzegu zwykle jaśniejszy, czasem żółtawy
  • najczęściej całkowicie pozbawiony łatek lub pokryty nielicznymi, słabo przylegającymi, białymi łatkami
  • powierzchnia sucha, gładka, nieco błyszcząca, z delikatnie zaznaczającym się rysunkiem promienisto przebiegających włókienek
  • brzeg nie prążkowany
28-08-2004r. Okolice Janowca nad Wisłą

    BLASZKI
  • szerokości 8-12 mm
  • białe, u starych okazów z lekkim odcieniem żółtawozielonkawym
  • gęste
  • przy trzonie wolne
  • przy brzegu kapelusza zaokrąglone
    TRZON
  • wysokość 8-15 cm, grubość 1-2,5 cm
  • trzon białawy z odcieniem żółtawozielonkawym
  • czasem z zygzakowatym wzorkiem na powierzchni
  • u młodych okazów mięsisty, później gąbczasty, wreszcie pustawy w środku
  • pierścień duży, wyraźny, gładki lub słabo prążkowany
  • bulwiasto zgrubiała nasada trzonu otoczona jest dobrze rozwiniętą, wysoką, odstającą, czasem porozrywaną pochwą
    MIĄŻSZ
  • biały, niezmienny, tuż pod skórką lekko żółtobrunatny
  • kruchy
  • smak łagodny
  • zapach słodkawy, mdły (czasem nieco amoniakalny), może przypominać sztuczny miód lub surowe ziemniaki
    ZARODNIKI
  • 8-11 µm, prawie kuliste lub szerokoelipsoidalne, gładkie, bezbarwne
  • wysyp biały
    WYSTĘPOWANIE
  • od lipca do października
  • najczęściej w lasach liściastych, także w mieszanych, rzadziej iglastych
  • tworzy mikoryzę z dębami, bukami, brzozami, sosnami
  • pojedynczo lub w małych grupkach
  • w całej Polsce, ale nie wszędzie pospolity
    WARTOŚĆ
  • śmiertelnie trujący!
Sylwetki owocników grzybów mylonych ze sobą

1 - śmiertelnie trujący muchomor sromotnikowy (m. zielonawy): trzon wysmukły, w górze z pierścieniem, w dole bulwiasto zgrubiały i osłonięty wyraźną porozrywaną pochwą
2 - pieczarka: trzon stosunkowo krótki, czasem w dole nieco zgrubiały, w górze z pierścieniem, ale bez pochwy
3 - gołąbek: trzon średniej grubości i długości, cylindryczny lub w dole nieco zwężony, bez pierścienia i bez pochwy
    OSTRZEŻENIE!!!
  • śmiertelnie trujący, najgroźniejszy spośród wszystkich grzybów naszych lasów, był i jest nadal powodem tragicznych otruć, często całych rodzin
  • zawarta w grzybie lamanityna powoduje uszkodzenia wątroby i już w niewielkich dawkach jest śmiertelna; trucizna ta jest odporna na gotowanie i wysoką temperaturę i działa przez długi okres; 50 g świeżych grzybów jest dawką śmiertelną dla dorosłego człowieka
  • często mylony z gąską zielonką (różni się od zielonki przede wszystkim białawymi blaszkami, obecnością pierścienia i pochwy na rozdętej podstawie trzonu oraz występowaniem w lasach liściastych)
  • może być mylony z niektórymi zielonymi gołąbkami, np. z gołąbkiem zielonawymgołąbkiem grynszpanowym; oba gołąbki są jadalne, mają kapelusze zabarwione podobnie jak muchomor sromotnikowy, białe lub kremowe gęste blaszki, biały miąższ o smaku łagodnym, ale trzony są białe, równogrube, bez śladu pierścienia i pochwy!
  • młode owocniki muchomora sromotnikowego bywają mylone z pieczarkami, które początkowo mają również białe blaszki (później różowe), lecz brak im pochwy
    pieczarka dwuzarodnikowa, pieczarka lśniąca, pieczarka ogrodowa, pieczarka polna, pieczarka szlachetna, pieczarka zaroślowa, pieczarka biaława (Agaricus arvensis)
  • bywa też mylony z czubajką kaniączubajką czerwieniejącą
  • podobny jest też muchomor cytrynowy

[G13][G6][G4][G14]