OPIEŃKA MIODOWA

podpieńka, podpieniek

Armillaria mellea (Vahl.: Fr.) Kummer

Armillariella mellea (Vahl.: Fr.) Karst., Clitocybe mellea

27-09-2003r. Góry Wałbrzyskie

    KAPELUSZ
  • średnica 3-10 cm
  • najpierw miodowożółty, miodowobrązowy, oliwkowożółty potem oliwkowobrązowy, ciemnoczerwonobrązowy
  • najpierw półkulisty, wypukły, później spłaszczony
  • pokryty drobnymi czerwonobrązowymi, brązowymi lub czarniawymi łuseczkami, które są najciemniejsze i najgęstsze pośrodku, u starych okazów łuski często zanikają
  • brzeg nieco podwinięty
    BLASZKI
  • szerokość 4-8 mm
  • początkowo białawe, później beżoworóżowawe, żółtawe z brązowawymi plamami
  • zbiegające
  • cienkie, dość gęste, różnej długości
    TRZON
  • wysokość 5-10 (16) cm, grubość 0,4-1,3 (2,5) cm
  • żółtawy, miodowobrązowy, czerwonobrązowy, czarnobrązowy, u szczytu bledszy
  • wysmukły, cylindryczny, wygięty, o podstawie rozszerzonej, szorstkiej i ciemniejszej
  • z białawożółtym, wyraźnym, skórkowatym pierścieniem
    MIĄŻSZ
  • białawy, bladocielisty, nie zmienia barwy po przekrojeniu
  • młodych owocników miękki, mięsisty, starych twardy i łykowaty (zwłaszcza w trzonie)
  • smak: początkowo łagodny, pozostawia cierpki posmak
  • zapach: słaby, specyficzny (przypomina trochę ser Camembert)
    ZARODNIKI
  • owalne 6,5-8x4-6,5, gładkie
  • wysyp biały lub lekko kremowy
    WYSTĘPOWANIE
  • od sierpnia do listopada
  • w lasach, zaroślach, parkach i ogrodach
  • poraża żywe drzewa liściaste i iglaste oraz pniaki
  • należy do najgroźniejszych grzybów chorobotwórczych naszych lasów;młode drzewa po porażeniu szybko zamierają, u starych choroba może trwać wiele lat, po czym w  końcu drewno podlega białej zgniliźnie
  • gromadnie, tworzy duże kępy
  • pospolity
    UWAGI
  • dobry grzyb jadalny, do spożycia nadają się tylko młode kapelusze
  • opieńka wytwarza charakterystyczne sznury grzybniowe (ryzomorfy), przerastające znaczne odległości w glebie i ściółce; pełnią one rolę narządów infekcyjnych, dokonują zakażenia korzeni drzew
  • opieńka miodowa jest gatunkiem zbiorowym, wyodrębniono i opisano szereg oddzielnych gatunków
    OSTRZEŻENIE!
  • nie przez wszystkich dobrze znoszony
  • w stanie surowym lub niedogotowanym może być szkodliwy
  • kapelusze należy najpierw obgotować, po czym wodę odlać!
  • należy go gotować dłużej niż inne grzyby
  • może być mylony z trującą maślanką wiązkową oraz niejadalnym łuskwiakiem nastroszonym
    CIEKAWOSTKA
  • Opieńka miodowa wykazuje zupełnie szczególną właściwość: mianowicie można w nocy zauważyć, że świeci zielonkawym światłem. Zjawisko to należy tłumaczyć pewnymi reakcjami chemicznymi, zachodzącymi w trakcie oddychania komórek. Istniało kiedyś przypuszczenie, że fenomen ten miał się przyczyniać do przywabiania nocnych owadów w celu rozprzestrzeniania zarodników, obecnie jednak stwierdzono, że chodzi tu o czysto chemiczny proces, który zupełnie nie ma żadnego związku ze strategią rozmnażania.
    Opieńka nie jest jedynym grzybem świecącym w ciemności - właściwość taką mają również Clitocybe illudens, Lactarius lampusOmphalotus olearius. Wiele grzybów o tego rodzaju właściwościach rośnie w tropikach.

[G4][G6][G9]