OPIEŃKA MIODOWA
podpieńka, podpieniek
Armillaria mellea (Vahl.: Fr.) Kummer
Armillariella mellea (Vahl.: Fr.) Karst., Clitocybe mellea
27-09-2003r. Góry Wałbrzyskie 
|
|---|
- KAPELUSZ
- średnica 3-10 cm
- najpierw miodowożółty, miodowobrązowy, oliwkowożółty potem oliwkowobrązowy, ciemnoczerwonobrązowy
- najpierw półkulisty, wypukły, później spłaszczony
- pokryty drobnymi czerwonobrązowymi, brązowymi lub czarniawymi łuseczkami, które są najciemniejsze i najgęstsze pośrodku, u starych okazów łuski często zanikają
- brzeg nieco podwinięty
- BLASZKI
- szerokość 4-8 mm
- początkowo białawe, później beżoworóżowawe, żółtawe z brązowawymi plamami
- zbiegające
- cienkie, dość gęste, różnej długości
- TRZON
- wysokość 5-10 (16) cm, grubość 0,4-1,3 (2,5) cm
- żółtawy, miodowobrązowy, czerwonobrązowy, czarnobrązowy, u szczytu bledszy
- wysmukły, cylindryczny, wygięty, o podstawie rozszerzonej, szorstkiej i ciemniejszej
- z białawożółtym, wyraźnym, skórkowatym pierścieniem
- MIĄŻSZ
- białawy, bladocielisty, nie zmienia barwy po przekrojeniu
- młodych owocników miękki, mięsisty, starych twardy i łykowaty (zwłaszcza w trzonie)
- smak: początkowo łagodny, pozostawia cierpki posmak
- zapach: słaby, specyficzny (przypomina trochę ser Camembert)
- ZARODNIKI
- owalne 6,5-8x4-6,5, gładkie
- wysyp biały lub lekko kremowy
- WYSTĘPOWANIE
- od sierpnia do listopada
- w lasach, zaroślach, parkach i ogrodach
- poraża żywe drzewa liściaste i iglaste oraz pniaki
- należy do najgroźniejszych grzybów chorobotwórczych naszych lasów;młode drzewa po porażeniu szybko zamierają, u starych choroba może trwać wiele lat, po czym w końcu drewno podlega białej zgniliźnie
- gromadnie, tworzy duże kępy
- pospolity
- UWAGI
- dobry grzyb jadalny, do spożycia nadają się tylko młode kapelusze
- opieńka wytwarza charakterystyczne sznury grzybniowe (ryzomorfy), przerastające znaczne odległości w glebie i ściółce; pełnią one rolę narządów infekcyjnych, dokonują zakażenia korzeni drzew
- opieńka miodowa jest gatunkiem zbiorowym, wyodrębniono i opisano szereg oddzielnych gatunków
- OSTRZEŻENIE!
- nie przez wszystkich dobrze znoszony
- w stanie surowym lub niedogotowanym może być szkodliwy
- kapelusze należy najpierw obgotować, po czym wodę odlać!
- należy go gotować dłużej niż inne grzyby
- może być mylony z trującą maślanką wiązkową oraz niejadalnym łuskwiakiem nastroszonym
- CIEKAWOSTKA
- Opieńka miodowa wykazuje zupełnie szczególną właściwość: mianowicie można w nocy zauważyć, że świeci zielonkawym światłem. Zjawisko to należy tłumaczyć pewnymi reakcjami chemicznymi, zachodzącymi w trakcie oddychania komórek. Istniało kiedyś przypuszczenie, że fenomen ten miał się przyczyniać do przywabiania nocnych owadów w celu rozprzestrzeniania zarodników, obecnie jednak stwierdzono, że chodzi tu o czysto chemiczny proces, który zupełnie nie ma żadnego związku ze strategią rozmnażania.
Opieńka nie jest jedynym grzybem świecącym w ciemności - właściwość taką mają również Clitocybe illudens, Lactarius lampus i Omphalotus olearius. Wiele grzybów o tego rodzaju właściwościach rośnie w tropikach.