Powiększ - 44.474 bajtów
MLECZAJ RYDZ
(rydz)

Lactarius deliciosus Fr.
[(L.) S.F. Gray]
[Agaricus deliciosus]
Kapelusz
  • średnica 3-12 (20) cm
  • krwisto- lub ceglastopomarańczowy z domieszką zielonego, z mniej lub więcej wyraźnymi koncentrycznymi, pomarańczowymi kręgami
  • wklęsły lub lejkowaty, o brzegu podwiniętym przez długi czas
  • powierzchnia gładka, matowa, oszroniona
Blaszki
  • szerokość 4-6 mm
  • najpierw żółtopomarańczowe, później jaskrawopomarańczowe, zielenieją po uszkodzeniu
  • zbiegające na trzon
  • cienkie, gęste, kruche
Trzon
  • wysokość 3-7 cm, grubość 1-2,5 cm
  • jaśniejszy od kapelusza, pomarańczowy z zielonymi plamami, czerwonawożółty, ceglastoczerwonawy, niekiedy z ciemniejszymi dołeczkami
  • cylindryczny, prosty, u starszych okazów pusty
  • gładki, porowaty, matowy, oszroniony
Miąższ
  • białawy, żółtawy, kremowożółty, ceglasty pod skórką, zaraz po przekrojeniu zabarwia się na pomarańczowo, później z odcieniem zielonkawym
  • mięsisty, kruchy
  • sok pomarańczowy, marchwianoczerwony, wysychając blaknie, po godzinie szarozielony
  • smak soku: u młodych owocników łagodny, u starych lekko pieprzny
  • zapach soku: przyjemny, specyficzny, słodkawy owocowy
Wysyp zarodników
  • kremowy, kremowożółty
Występowanie
  • od lipca do listopada
  • zwłaszcza w lasach iglastych, przeważnie świerkowych i sosnowych różnych klas wieku, na obrzeżach lasów, w zaroślach
  • tworzy mikoryzę z sosnami (również z kosodrzewiną) i świerkami
  • pojedynczo lub gromadnie, przy sprzyjającej pogodzie w  dużych ilościach, często grupkami na wilgotnych łączkach śródleśnych
  • dawniej bardzo pospolity, obecnie rzadszy
Uwagi
  • bardzo smaczny, wysoko ceniony
  • nazwa rydz jest określeniem zbiorowym; wśród mleczajów rydzów wyróżnia się niekiedy 2 lub też 5 odrębnych gatunków, różniących się nieznacznie barwą i wielkością owocników, zmianami zabarwienia miąższu i mleczka na powietrzu, wielkością zarodników, symbiozą z różnymi gatunkami drzew
    • zwykle wyróżnia się mleczaja rydza (sosnowego)mleczaja prawdziwego (świerkowego)
    • lub następujące: mleczaja rydza (Lactarius deliciosus), mleczaja późnojesiennego (Lactarius salmonicolor), mleczaja zmiennego (Lactarius semisanguifluus), mleczaja czerwieniejącego (Lactarius sanguifluus)mleczaja świerkowego (Lactarius deterrimus)
  • wszystkie jadalne
OSTRZEŻENIE!

Porównanie