Powiększ - 40.685 bajtów
KOŹLARZ CZERWONY
(kozak czerwony, osak, osiczak, osiniak, podosiniak, podosownik)

Leccinum rufum (Schaeff.) Kreisel
[Leccinum aurantiacum (Bull. : St. Am.) S. F. Gray]
[Boletus rufus Schaeff. : Krombh.]
[Boletus aurantiacus]
Kapelusz
  • średnica 4-15 (20) cm
  • pomarańczowy, pomarańczowoczerwony do ciemnoczerwonego, ceglastoczerwonego, starsze okazy bywają bledsze
  • od półkulistego do poduszkowatego
  • brzeg cienki, skórka na obwodzie podwinięta
  • powierzchnia sucha, matowa, naga
Rurki
  • długość 7-30 mm
  • początkowo białe, szarawe później bladoszare, z  oliwkowym odcieniem, szarooliwkowe, po uszkodzeniu brązowofioletowe
  • wolne
  • pory
    • barwy rurek
    • drobne, okrągławe
Trzon
  • wysokość 4-20 cm, grubość 1,5-5 cm
  • biały, białawy
  • pokryty licznymi, drobnymi, początkowo białawymi, później rudymi lub ciemnobrązowymi kosmkami (łuseczkami)
  • smukły, cylindryczny lub maczugowaty, pełny
  • szorstki od odstających kosmków
Miąższ
  • biały, w podstawie trzonu błękitnozielony, po przekrojeniu fioletowawy, różowawy, szaroniebieski, później brązowoczerwonawy, brązowoczarny, w końcu szaroczarny
  • mięsisty w kapeluszu
  • dość twardy, łykowaty w trzonie
  • smak i zapach: łagodny, przyjemny, niekiedy bez zapachu
Wysyp zarodników
  • rdzawobrązowy, brązowy lub oliwkowo brązowy
Występowanie
  • od czerwca do października
  • w prześwietlonych lasach mieszanych i liściastych, zaroślach, parkach, pod pojedynczymi osikami rosnącymi poza lasem
  • tworzy mikoryzę z topolami, najczęściej z osiką
  • gatunek dość pospolity, chociaż coraz rzadszy
Uwagi
  • smaczny grzyb jadalny
  • podczas gotowania czernieje
  • bardzo podobny jest koźlarz pomarańczowożółty (Leccinum versipelle), rosnący pod brzozami, o jaśniejszej, z żółtawym odcieniem barwie kapelusza